 erwijl
eind 1999 de mensheid zich wereldwijd opmaakte voor
millenniumvieringen en de aankomende strijd met de gevreesde
millenniumbug, gebeurde er in het kleine plaatsje Kaatsheuvel in ’t
hart van Brabant iets waar vele sprookjesfanaten en andere
zonderlinge figuren al jarenlang om hadden gevraagd; het lokale
sprookjespark, dat de lezer van deze site vast wel kent als De
Efteling, zou na maanden van voorbereiding dan toch eindelijk eens
écht de poorten openen in de tijd van ijs en kou tussen de twee
zomerseizoenen van 1999 en 2000.
Jawel, lieve lezer, nadat het park jaren achtereen flink had
geïnvesteerd in een arsenaal aan overdekte, dan wel verwarmde
attracties, én vervolgens ook de stoute moed en organisatorische
kracht — immers, de winter is traditioneel voor het park de tijd van
het jaar waarin onderhoud en bouwactiviteiten plaatsvinden — kon
opbrengen om een stap verder te gaan dan de andere grote
toeristische trekpleisters in de omgeving durfden te zetten, opende
om 10.30 uur op zaterdag 11 december 1999 de Efteling "voor het
eerst” in haar toen 47-jarig bestaan in de winter de poorten. “Voor
het
eerst” staat hier tussen aanhalingstekens, omdat in de vroege
parkgeschiedenis (1955) de Efteling al eens de poorten enige
winterse dagen opende om buurtbewoners uit de Langstraat te laten
schaatsen op de bevroren siervijver, en ook omdat van tijd tot tijd
er wel eens een winters arrangementje in elkaar werd gezet in
bijvoorbeeld het Carrouselpaleis. Maar enfin, 1999 was wél de eerste
échte Winter-Efteling.
Opmerkelijk was, dat er amper reclame werd gemaakt voor dit
bijzondere experiment. Slechts een enkele advertentie in de kranten
moest de koufanaten onder ons warm maken voor een bezoekje aan het
park in de periode waarin men traditioneel liever thuis bij het
haardvuur of de CV een goed boek (bijvoorbeeld 'The Lord of the
Rings')
leest. Het aantal bezoekers heeft er uiteindelijk echter niet echt
onder geleden. Voor de eerste nieuwsgierigen en freaks lag op de
eerste openingsdag drie meter krentenbrood klaar, met daarbij een
ruime hoeveelheid warme chocolademelk. De vroegste gasten, waaronder
natuurlijk ook veel abonnementhouders die speciaal voor de
winteropenstelling een nieuw pasje moesten aanschaffen, konden
hiervan genieten nadat directeur Ronald van der Zijl samen met
Pardoes officieel de Winter-Efteling (zoals het project al vanaf het
begin wordt genoemd) geopend hadden verklaard. Een historisch
moment.
 Bij
zo’n eerste wintereditie is het natuurlijk vooral afwachten en -tasten
hoe het publiek zal reageren; er werd op alle fronten flink
geëxperimenteerd met het concept. Er was voorzien in extra vermaeck
in de vorm van attracties, winterse decoraties, en vooral veel
entertainment. De horeca deed mee met specifieke oer-Hollandse
wintergerechten als stamppot, rookworst en erwtensoep. Opvallend was
ook de parkmuziek, die uit speciaal aangelegde groene
paddenstoelen-luidsprekers kwam die in de bossages langs de paden
verstopt waren. Later zou blijken dat deze toevoeging permanent was.
Zo werd het speakersysteem onder andere gebruikt om vanaf het
zomerseizoen van 2000 de inmiddels zeer bekende melodie te spelen op
de gloednieuwe Pardoes Promenade. Elders in het park klinkt
sindsdien ook regelmatig sfeermakende muzak.
Om de winterpremière zo bijzonder mogelijk en dus aantrekkelijk voor
een bezoek — ook bij koud en guur weer — te maken, werd er besloten
om het park een heel ander soort sfeer te geven. Een sfeer die
radicaal anders zou zijn dan men gewend was van de zomer, maar toch
zeker zo goed zou passen bij het Pieck-karakter en de sprookjesbasis
van het park. Dit gebeurde door middel van bijzondere aankleding van
de bekende Efteling-figuren, knisperende kampvuren op enkele grotere
pleinen, duizenden lampjes en spots (die de attracties extra
bijzonder uitlichtten) en niet te vergeten natuurlijk,
het
IJspretpaleis en het Kinder Winter Wonderland, twee
attracties die speciaal voor de winter het aanbod moesten aanvullen.
Dat was overigens ook hard nodig, want van enkele attracties mocht
of kon tijdens de winter geen gebruik worden gemaakt. Er werd zelfs
een heel parkdeel afgesloten. Als
verrassing, en in afwijking op de aankondigingen, werd echter de
Bob, toch zo’n beetje dé winterattractie bij uitstek, toch geopend
op een aantal dagen van de Winter-Efteling, waardoor er tenminste
één wat heftigere buitenattractie gedaan kon worden. Een bijzonder
onderdeel van de Winter-Efteling ten opzichte van de zomervariant
was het straatentertainment, dat massaal werd ingezet door het hele
park. Naast dit entertainment in de open lucht waren er tijdens de
eerste Winter-Efteling ook twee binnenvoorstellingen in het park te
zien, maar een beetje tegen de logische verwachtingen in was
daaronder niet de inmiddels bekroonde Sprookjesshow in het “zwembadtheater”.
Het nieuwe Efteling-theater in het Uitrijk heeft er bij de vierde
editie van de winteropenstelling voor gezorgd dat de gasten die dit
inmiddels meer dan ingeburgerde onderdeel van een dagje Efteling
niet kunnen missen, ook niet meer hóeven te missen.
Het eerste weekeinde van de openstelling verliep niet erg
rooskleurig; door het slechte weer bleven veel mensen thuis,
waardoor het park een nogal verlaten indruk maakte. Storm en regen
zijn natuurlijk ook niet echt de ultieme lokker om het park te
bezoeken. Er moesten zelfs wegen in het park worden afgesloten door
de dreiging van vallende sterren (nee nee… niet de echte, slechts
houten creaties die als decoratie in de bomen waren gehangen, maar
daar door de wind even snel weer uit vielen). De directie kreeg bij
wijze van spreken al knikkende knieën. Niet van de kou, nee, meer
over het antwoord op de vraag of het nu eigenlijk wel zo’n goed idee
was, die winteropenstelling. Het park had bekend gemaakt dat er in
ieder geval drie winteropenstellingen zouden komen als proef.
Mochten deze slagen, dan zou de Winter-Efteling een permanent item
op de parkkalender worden. Het geheel viel of stond daarom ook bij
een succesvolle proef.
Na het wel erg rustige eerste weekend kwam er een tweede weekend,
ook wel bekend als het ‘Laafweekend’. Alle adoptieouders van een
Laaf-Products-Laaf konden met korting een bezoek brengen aan de
Efteling. Er werden speurtochten gehouden door het Lavenlaar en in
de Waterorgelfoyer was een kleine Laaf Products-tentoonstelling. De
Laven (natuurlijk in combinatie met de kortingen) deden hun werk, en
het tweede weekeinde was een stuk drukker dan het eerste. Toen het
op de zondag ook nog eens voor het eerst tijdens de Winter Efteling
begon te sneeuwen, was de wintersfeer compleet. Een week later
begon de kerstvakantie, de periode van de winter waarbij het er echt
om zou gaan spannen of de Winter-Efteling een levensvatbaar concept
was.
Twee weken later kon men dat succes met zekerheid vaststellen.
Bezoekers waren zeer te spreken over de zo oer-Hollands gezellige
wintersfeer, waar vooral de sfeerverlichting ’s avonds een steentje
(zeg maar gerust rotsblok) aan bij droeg; nog nooit in haar
geschiedenis was het park zo mooi en volledig uitgelicht. De tent
met de kunstijsbaan op de Picknickweide bleek de topper te zijn van
de extra winterattracties. De decoraties in het park die het gebrek
aan bloemen en groene struiken en bomen moesten compenseren, werden
vaak echter weer wat minder gevonden. Ook het overvloedige
entertainment was niet allemaal van een even hoog niveau.
Niet onaardig voor de horecaomzet was de opvallend grote vraag naar
eten en drinken. Dit was duidelijk heel anders dan in de zomer. Hoe
groot die run op de horeca wel niet was tijdens de Winter-Efteling
bleek vooral tijdens de kerstdagen, toen er zelfs kantoorpersoneel
ingezet moest worden om de grote vraag naar versnaperingen en
winterse kost op te kunnen vangen. Het park sloot op 9 januari 2000
een prachtige eerste Winter-Efteling af met meer dan 188.000
bezoekers.
 roef
nummer één was zeker geslaagd te noemen, maar voor verbetering is
altijd plaats en daar werd tijdens de tweede editie van de Winter-Efeling dan ook veel aandacht aan besteed. Zo werd er meer aandacht
geschonken aan de alom aanwezige decoratie, die nu ook een beetje
een herkenbare grote lijn leek te hebben die thematisch samen te
vatten valt als “buiten koud, binnen warm”. Dat wil zeggen dat er
buiten vooral koude kleuren als blauw en wit, en binnen vooral warme
kleuren als geel, rood en bruin centraal stonden. Met ‘binnen’
worden overigens niet alleen attracties en horeca bedoeld, maar ook
de winkeltjes. Om het ook buiten toch nog behaaglijk te houden
werden er meer kampvuren in het park geplaatst, ieder op een plein
met horeca in de buurt, en eigen entertainment ter plaatse. Dat
entertainment werd overigens van alle Winter-Efteling-onderdelen
misschien wel het hardst aangepakt. Iedere act werd vanaf deze
editie uitgevoerd in de open lucht (geen voorstellingen meer in een
theaterruimte dus) en bovendien werden er nu hogere eisen gesteld
aan de acteurs en actrices.
Menigeen zal zich hierdoor ook de tweede Winter-Efteling kunnen
herinneren als één van de beste straatentertainmentseizoenen die de
Efteling ooit heeft gekend. Denk maar eens aan de WinterWonders
(die nu al te boek staan als het absolute hoogtepunt van Eftelings
meedeingenot), het Hartverwarmend Entertainment (wat vooral op het
Fata Morgana-plein zorgde voor een absoluut hoogtepunt), de WinterDwarrels en de Volendamse Gezelligheid.
 Er
werd ook flink gesleuteld aan het attractieaanbod, met bijvoorbeeld
de komst van de sneeuwhelling in het vernieuwde
Kinder Winter
Wonderland en de toevoeging van de Beierse Markt. De tent van de
ijsbaan werd vergroot om de horeca hier meer ruimte te bieden en het
toegankelijke deel van het park als totaal werd ook iets vergroot,
want het parkdeel vanaf het vernieuwde Kinderspoor tot aan het oude
Efteling-Theater en horecapunt de Meermin werden toegevoegd aan de
beschikbare paden en lanen tijdens de Winter-Efteling.
Al deze extra moeite die de Efteling zich had getroost om het park
nog aantrekkelijker te maken mochten gelukkig baten, én hoe! Op
tweede Kerstdag moest het park ’s middags de parkeerplaats zelfs
sluiten, omdat deze compleet vol stond met de heilige koeien van de
tienduizenden argeloze bezoekers, die allemaal op die dag blijkbaar
niets beters te doen hadden dan in de betoverende winterwereld rond
te hangen. We kunnen ons er wel iets bij voorstellen overigens. Deze
omgekeerde exodus zorgde uiteraard wel weer voor de nodige klachten,
maar ook voor een welkome toestroom van vaderlandse pers die het
groots gewaardeerde ijsfestijn weleens van dichtbij wilde meemaken.
Ondanks de soms enorme drukte en de daaruit voortvloeiende
darmatische wachttijden bij horeca, toiletten, winkels en
topattracties, beoordeelden de 263.000 bezoekers deze Winter-Efteling heel positief. Van de ijsvissen in de Siervijver tot de
Laafse Winterspelen in de enclave van het ooit juist voor ijs en
sneeuw weggevluchtte volkje, alles samen zorgden ze voor een hele
lading aan sfeervolle momenten, die met stip en twinkel
bijgeschreven konden worden in de kronieken van het park.
 en neme de tweede
wintereditie van het attractiepark in hartje Brabant, men plakt daar
een weekend in openingstijden bij, organiseert de horeca beter en
doet even wat leuks met de entertainmentkalender et voila: Winter-Efteling 3. Toch wist het park meer bezoekers te trekken dan
voorheen, al was het maar een lichte stijging. Het entertainment was
deze winter erg uitgebreid, maar niet speciaal zo veel beter dan
tijdens WE2. Het aantal kampvuren was wel weer flink uitgebreid; er
was geen plein in het park te betreden zonder het sfeervolle
geknapper van vlammetjes te horen. Niet zozeer een bewuste
toevoeging, maar wel leuk voor de liefhebbers was het feit dat nu
ook voor het eerst de bouw van een grote attractie in de
wintermaanden gevolgd kon worden. Aan de Pardoes Promenade werd
namelijk druk gebouwd aan het skelet van het PandaDroom-complex.
Deze winter kenmerkt zich verder door veel publiciteit; het aantal
advertenties in kranten en de hoeveelheid televisiemomenten was
groter dan voorheen, zelfs groter dan in menig zomerseizoen. Een
financiële monsteroperatie die de Efteling (en natuurlijk de rest
van de Europese Monetaire Unie) bezig hield in de maand januari was de
invoering van de Euro. Deze verliep nog wat stroef: menig automaat
in het park, waaronder ook Ezeltje Strek-je, was nog niet voorbereid
op de nieuwe munteenheid. Naast het balkende dier stond dan ook
vrijwel permanent een medewerker om die lelijke euromuntjes in te
wisselen voor ouderwetse en vertrouwde klinkende munt.
Dit was de laatste proefopenstelling in de aangekondigde reeks van
drie. Door het grote succes van de drie winters werd in maart 2002
besloten dat de Winter-Efteling een jaarlijks terugkerend gebeuren
zou worden.
|
